Tuesday, 4 June 2013

Madeleine Albright

ဒီကေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျပည္လမ္းမွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ စိန္ရတု အထိမ္းအမွတ္ခန္းမႀကီးထဲမွာ လာေရာက္ၿပီးေတာ့ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားတဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္းနဲ႔ National Democratic Institute NDI ရဲ႕ ဥကၠဌ မက္ဒလင္း ေအာဘ႐ိုက္ (Madeleine Albright) ကို ဗြီအိုေအ ၀ိုင္းေတာ္သား ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း က သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ၁၈ ႏွစ္ၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆီ ျပန္လာရတာ ဘယ္လိုမ်ား ထူးျခားမႈရွိပါသလဲခင္ဗ်ာ။

ေျဖ ။ ။ “တကယ့္ကို ေကာင္းမြန္ျပည့္စုံတဲ့ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္မႈလို႔ က်မေျပာရပါမယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက အျဖစ္အပ်က္ေတြကို တခ်ိန္လံုး က်မ ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။ ခက္ခဲတဲ့အပိုင္းေတြကို ၾကည့္ခဲ့ရၿပီးတဲ့ေနာက္ အခုအခါမွာေတာ့ အေျပာင္းအလဲတခ်ဳိ႕ ျဖစ္လာခဲ့တာကို ေက်နပ္ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို ျပန္လာရတာကို က်မ သိပ္၀မ္းသာသလို၊ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ က႑ေပါင္းစံုက လူပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေျပာဆိုခြင့္ရတာကိုလည္း ၀မ္းသာပါတယ္။ ပထမအႀကိမ္ က်မ ဒီကိုလာတုန္းက အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြရယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရယ္နဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီတစ္ႀကိမ္မွာေတာ့ သူတို႔ေတြနဲ႔သာမက အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက လူေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ တိုင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ အပါအ၀င္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ဘာသာေရးအဖြဲ႔ေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မအတြက္ ပိုၿပီး ျပည့္စံုေကာင္းမြန္တဲ့ အေျခအေန ပံုရိပ္ကို သိရၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ ခရီးစဥ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။”

ဗြီအိုေအ၀ိုင္းေတာ္သား ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း (ဓာတ္ပံု - ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း)ဗြီအိုေအ၀ိုင္းေတာ္သား ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း (ဓာတ္ပံု - ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း)
ေမး ။ ။ အခုဆိုရင္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ က႑ေပါင္းစံုက လူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ရင္ လူေတြ အသိခ်င္ၾကဆံုး ကိစၥတစ္ခုကေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္လွည့္သြားႏုိင္ေသးလား ဆိုတာပါ။ အဲ့ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုမ်ား ေလ့လာသံုးသပ္မိပါလဲ။

ေျဖ။ ။ “သူတို႔ဟာ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚမွာ ေရာက္ေနၿပီလို႔ က်မထင္ပါတယ္။ က်မကိုယ္တိုင္ရဲ႕ အေတြးခံစားခ်က္ကေတာ့ ဒါဟာ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ ေျပာင္းျပန္လွန္လို႔ မရႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒါကို ဘယ္သူမွ ဘယ္ေတာ့မွ သိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျဖစ္ရပ္ေတြမွာက အားအင္ေတြ ပါေနလို႔ပါ။ ဒါေပမဲ့ က်မ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အျပည့္နဲ႔ ယံုၾကည္မႈရွိပါတယ္။ က်မစကားေျပာခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း အားလံုးကေန ရတဲ့ အေတြးခံစားခ်က္ကေတာ့ သူတို႔ေတြဟာ ျပႆနာေတြကို ျမင္ေနတဲ့ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ အေျဖကိုလည္း ရွာေနၾကတယ္ဆုိတာပါ။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ရဲ႕ အမွားေတြကေနသာမက တျခားႏုိင္ငံေတြဆီကပါ နမူနာယူၿပီး သင္ယူႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို ရွာေနၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ဟာ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္ေနၿပီလို႔ က်မထင္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ေထာက္ခံအားေပးမႈ လိုအပ္ပါတယ္။ သင္တန္းေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပညာေရးပဲျဖစ္ျဖစ္ အကူအညီ မ်ဳိးစံုကို သူတို႔လိုအပ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကိစၥကေတာ့ သိသာ ထင္ရွားစြာပဲ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈနဲ႔ စီးပြားေရး အေထာက္အပံ့ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ သူတို႔မွာ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာ ကြာဟမႈ သိပ္ကို ႀကီးမားၿပီးေတာ့ လူေတြမွာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွိေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို ျပည့္မီေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မယ္ဆိုတာ နည္းလမ္းရွာဖုိ႔လိုပါတယ္။”

ေမး။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္မလွည့္ေအာင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဘာေတြ ပိုၿပီး လုပ္သင့္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ “အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု တစ္ခုထဲ မဟုတ္ပါဘူး။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးခဲ့ပါတယ္၊ သံတမန္ေတြ အျပန္အလွန္ ဖလွယ္ခဲ့ၾကပါတယ္၊ သမၼတ အိုဘားမား ဒီကိုလာခဲ့ပါတယ္၊ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို သြားခဲ့ပါတယ္၊ အမ်ဳိးစံုေသာ ေထာက္ခံ အားေပးမႈေတြကို က်မတို႔ေပးေနတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံတကာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေအဂ်င္စီ USAID ဒီမွာ ရွိေနၿပီျဖစ္သလို အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း ေရာက္လာၾကပါၿပီ။ က်မဟာ National Democratic Institute ဘုတ္အဖြဲ႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ပါ။ က်မတို႔အေနနဲ႔ ဒီက အရပ္ဖက္ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြကို သင္တန္းေတြ ေပးၿပီးေတာ့ ကူညီေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျပန္အလွန္ ဖလွယ္ေရး အစီအစဥ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူေတြကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ လာၿပီး ေလ့လာဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔ အမ်ားႀကီး လုပ္ေနတယ္လို႔ က်မထင္ပါတယ္။”


ေမး။ ။ အရင္တုန္းက ေမွ်ာ္လင့္မထားခဲ့တဲ့ အေျပာင္းအလဲ တစ္ခုခုကိုမ်ား ေတြ႔ႀကံဳခဲ့ရပါသလား၊ သတိထားမိခဲ့ပါသလား။

ေျဖ။ ။ “စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတာအျဖစ္ အရင္က က်မ မေတြ႔ခဲ့ဖူးဘဲ အခုေတြ႔ရတာကေတာ့ အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ ဆႏၵရွိေနတာကိုပါ။ လူအမ်ားအျပားနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ က်မ မေတြ႔ရေသးဘဲ အခုလိုေျပာရတာ သိပ္မွ်တတယ္လုိ႔ေတာ့ က်မ မထင္ပါဘူး။ အေျခအေနေတြဟာ မွားယြင္းခဲ့ၿပီး မတူကြဲျပားတဲ့ တစ္ခုခုေတာ့ လုပ္ရမယ္၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၈ ႏွစ္က လုပ္ခဲ့သလိုမ်ဳိး လူေတြကို ဖိႏွိပ္လို႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆိုတာကို အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံတာမ်ဳိး ရွိတယ္လို႔လည္း က်မထင္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ကြဲျပား ျခားနားမႈေတြကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး အဲဒီေပၚမွာ တည္ေဆာက္မယ္ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တိုးတက္ထြန္းကားလာမယ္ဆုိတာကို အသိအမွတ္ျပဳလာတယ္လုိ႔ က်မထင္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ မစၥ ေအာ ဘ႐ိုက္ဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားႏုိင္ငံဆီ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ အဆင့္ အျမင့္ဆံုးပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အရင္တုန္းက ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အဆက္အဆံေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ အခု အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ လွ်ဳိ႕၀ွက္ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ ရွိေနသလား ဆိုတာအေပၚ ဘယ္ေလာက္ထိ္ စုိးရိမ္သင့္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ “အဲဒါကို က်မ မသိႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သမၼတ အိုဘားမားေျပာခဲ့သလိုပဲ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခု မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေသခ်ာေအာင္ လုပ္ရမယ္လို႔ေတာ့ က်မတကယ့္ကို ထင္ပါတယ္။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ကင္းမဲ့တဲ့ ကိုရီးယား ကၽြန္းဆြယ္ကို က်မတို႔ ျမင္ခ်င္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ ႏုိင္ငံတကာက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔တဲ့ နည္းလမ္းနဲ႔ အေရးယူထား တာေတြလည္းရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ႏုိင္ငံတကာမွာ နာမည္ေကာင္းနဲ႔ ရပ္တည္တဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ျဖင့္ ခ်မွတ္ ထားတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအတိုင္း လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။”

ေမး။ ။ မစၥ ေအာ ဘ႐ိုက္ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဆံုး အမ်ဳိးသမီး ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုဆိုရင္ အမ်ဳိးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ မ်ဳိးဆက္သစ္ အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြ ရွိေနပါၿပီ။ သူတို႔ေတြအတြက္ ဘယ္လို အႀကံျပဳခ်က္မ်ား ေပးခ်င္ပါသလဲခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။ ။ “အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ အင္မတန္ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ ေတြ႔ဆံုပြဲေတြ က်မရခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ တကယ္တမ္း တိုးတက္ထြန္းကားဖို႔ဆိုရင္ ႏုိင္ငံေရးမွာေရာ စီးပြားေရးမွာပါ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ႀကီးမားတဲ့ပါ၀င္မႈ ရွိရမယ္လုိ႔ က်မထင္ပါတယ္။ က်မဟာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္လို႔၊ အမ်ဳိးသမီး၀ါဒီတစ္ေယာက္ျဖစ္လို႔ ဒါကို ေျပာတာမဟုတ္ပါ ဘူး။ ဒါေပမဲ့ လူဦးေရရဲ႕ ထက္၀က္က အမ်ဳိးသမီးေတြျဖစ္ေနၿပီး သူတို႔ရဲ႕အစြမ္းအစကို အသံုးမျပဳဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ အရင္းအျမစ္ ေတြကို အလဟႆလုပ္ပစ္တာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြ ႏုိင္ငံေရးထဲမွာ ရွိရပါမယ္၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ပိုင္ဆိုင္ၿပီး စီးပြားေရးမွာ ကူညီရပါမယ္။ အမ်ဳိးသားေတြအေနနဲ႔ ဒါဟာ တုိင္းျပည္အတြက္ ပိုေကာင္းေစတယ္ဆိုတာကို နားလည္ရပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ အခြင့္အလန္းေတြကို ဖန္တီးေပးရမွာျဖစ္ၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ အဲဒီအခြင့္အလန္းေတြကို ရယူႏုိင္ေစရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေတြ႔ရတာ က်မေတာ့ သိပ္ကုိ၀မ္းသာပါတယ္။”

No comments :